Instytut Filozofii
Wydziału Humanistycznego

środa, październik 18, 2017
Rozmiar Tekstu

Kazimierz Ajdukiewicz (1890-1963)

Kazimierz Ajdukiewicz

Kazimierz Ajdukiewicz urodził się 12 grudnia 1890 w Tarnopolu, zmarł 12 kwietnia 1963 roku w Warszawie. Był jednym z czołowych reprezentantów szkoły lwowsko-warszawskiej, uczniem i zarazem zięciem K. Twardowskiego. W 1908 r. podjął studia filozoficzne na Uniwersytecie Lwowskim pod kierunkiem Twardowskiego oraz J. Łukasiewicza. Studiował także matematykę i fizykę. Doktoryzował się w 1912 roku na podstawie rozprawy o czasie i przestrzeni u Kanta. Następnie pogłębiał swą wiedzę filozoficzną w Getyndze, gdzie przez rok słuchał wykładów Hilberta i Husserla z matematyki, filozofii oraz logiki. W 1921 roku habilitował się na podstawie pracy dotyczącej metodologii matematyki, napisanej także pod kierunkiem Twardowskiego. Podczas I wojny światowej był oficerem armii austriackiej, brał udział w walkach o Lwów i wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1922-1925 wykładał na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie jako docent prywatny, a także na Uniwersytecie Warszawskim w latach. Po II wojnie pracował na Uniwersytecie Poznańskim (1945-1952) oraz Warszawskim (od 1952). Do głównych zainteresowań badawczych Ajdukiewicza należały: semantyka (teoria znaku), epistemologia i ogólna metodologia nauk. Dla jego postawy naukowo-badawczej charakterystyczny były zaś antyirracjonalizm, empiryzm oraz tzw. radykalny konwencjonalizm.

Kazimierz Ajdukiewicz

Pracownicy Instytutu Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego opublikowali następujące teksty nt. jego życia i twórczości:

2012:

Joanna Zegzuła-Nowak, Immanentyzm George'a Berkeleya w świetle polemiki Henryka Elzenberga z Kazimierzem Ajdukiewiczem, "Słupskie Studia Filozoficzne" nr 11, 2012, ss. 231-240. Elzenberg w polemice z Ajdukiewiczem doszedł do wniosku, że choć Berkeley był niekwestionowanym subiektywistą ontologicznym, to niekoniecznie musi to pociągać za sobą stanowisko idealizmu immanentnego. Klasyczna interpretacja stanowiska Berkeley'a kieruje się ku immanentyzmowi. Ku niej skłaniał się także Ajdukiewicz. Elzenberg natomiast opierając się na wypowiedziach filozofów anglosaskich oraz wybranych, a nieuwzględnianych dotąd fragmentach dzieł Berkeley'a, zanegował tę interpretację na rzecz interpretacji w duchu realizmu, głoszącej rzeczywistość przedmiotów postrzeganych oraz świata zewnętrznego. Pełny tekst artykułu tutaj.

2010:

Joanna Zegzuła-Nowak, Polemiki Adama Schaffa z Kazimierzem Ajdukiewiczem jako przykład walki ideologicznej marksistów ze Szkołą Lwowsko-Warszawską, w: Język i poznanie: w 120. rocznicę urodzin Kazimierza Ajdukiewicza, pod red. Wojciecha Słomskiego, Warszawa 2010, s. 257-266.

1999:

Ryszard Palacz, Klasycy filozofii polskiej, Warszawa - Zielona Góra 1999. Rozdział XXIX pt. Kazimierz Ajdukiewicz czyli polska wersja filozofii analitycznej, s. 343-355. W tekście syntetycznie przedstawiono sylwetkę Ajdukiewicza, jego poglądy metodologiczne, polemikę z A. Schaffem, relację do filozofii L. Wittgensteina i neopozytywizmu.