Instytut Filozofii
Wydziału Humanistycznego

czwartek, czerwiec 29, 2017
Rozmiar Tekstu

Karol Libelt (1807-1875)

16

Karol Libelt urodził się w Poznaniu jako syn szewca. Dzięki uzyskanej pomocy finansowej i późniejszemu stypendium rządowemu ukończył w Poznaniu gimnazjum, a następnie rozpoczął studia na Uniwersytecie Berlińskim. Studiował tam nauki matematyczno-przyrodnicze, filologię klasyczną i filozofię. Doktorat z filozofii dotyczył pojęcia panteizmu w filozofii i był napisany pod kierunkiem G.W.F. Hegla. Libelt zaliczał się do grona jego ulubionych uczniów. Brał udział w powstaniu listopadowym, także w szeroko zakrojonej działalności niepodległościowej (za co był represjonowany), współpracował m.in. z Towarzystwem Demokratycznym Polskim, reprezentował poznańskie w parlamencie we Frankfurcie, gdzie kierował Kołem Polskim. Współtworzył także Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, którego był prezesem. Swoją krytykę heglizmu oparł na uzupełnieniu go o elementy irracjonalne, czucie, wyobraźnię. One miały w filozofii i historii doprowadzić do nowej epoki filozofii słowiańskiej. Był współtwórcą filozofii narodowej. Zmarł w Brdowie.

Karol Libelt

Pracownicy Instytutu Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego opublikowali następujące teksty nt. jego życia i twórczości:

2009:

Stefan Konstańczak, Moralność jako przedmiot analizy filozoficznej w pracach Karola Libelta, "Lumen Poloniae" 2009, nr 1, s. 99-110. W tekście dokonano analizy źródeł poglądów na istotę moralności Libelta. Punktu wyjścia dla rozważań tego filozofa na tematy etyczne poszukuje w jego pracy Dziewica Orleańska z 1847 r., w której przedstawił swoja koncepcję wartości obecnych zawsze w świadomości społecznej, które w każdej chwili mogą "ożyć" za sprawą jednostki moralnie nieskazitelnej i obdarzonej siłą ducha, a przez to zdolnej porwać za sobą milczącą większość.

Stefan Konstańczak, Jak może trwać pojęcie Ojczyzny w świadomości narodowej bez istnienie własnego państwa? Koncepcja rozczłonii Ojczyzny Karola Libelta, "Rocznik Lubuski" T. 35, cz. 1, Zielona Góra 2009, s. 101-114. Tekst jest wystąpieniem konferencji zorganizowanej przez Instytut Historii UZ w 2008 r. W wystąpieniu przedstawiono koncepcję Ojczyzny niewymagającą istnienia samodzielnego państwa. Możliwość istnienia Ojczyzny w formie potencjalnej (duchowej) przedstawił właśnie Libelt w swojej koncepcji rozczłonii Ojczyzny.

2008:

Stefan Konstańczak, Perspektywa kultury globalnej w poglądach filozoficznych Karola Libelta (w dwusetną rocznicę urodzin filozofa), w: Filozofia wobec problemów globalizacji, Słupsk 2008, ss. 169-185. W artykule zwrócono uwagę na globalne cele w myśli i działalności Libelta, jak pogląd o wpływie edukacji na świadomość, zależności ekonomii od patriotyzmu, które miały przynieść globalne skutki.

Stefan Konstańczak, Tolerancja narodowościowa i religijna w koncepcjach pedagogicznych Karola Libelta, w: Tolerancja a edukacja, pod red. M. Patalona, Gdańsk 2008, ss. 292-300. W artykule przedstawiono tolerancję religijną, społeczną i ekonomiczną jako warunek integracji Polaków i powstania filozofii narodowej. Postulowanie zaś przez Libelta filozofii narodowej musiało iść w parze z zaakceptowaniem uniwersalnych praw historii.

Stefan Konstańczak, Znaczenie społeczności lokalnych w poglądach filozoficznych Karola Libelta, w: Społeczeństwo-kultura-moralność, red. Z. Plašenkova, M. Rembierz, Bielsko-Biała 2008, ss. 81-90. W artykule przedstawiono Libelta jako zwolennika powszechnego obowiązku szkolnego, akcjonariatu pracowniczego, a także filozofa i działacza społecznego, który akcentował związek między patriotyzmem a powodzeniem ekonomicznym.

Stefan Konstańczak, recenzja książki: Wokół myśli i działalności Karola Libelta, "Słupskie Studia Filozoficzne" 2008 nr 7, ss. 181-185.

1999:

Ryszard Palacz, Klasycy filozofii polskiej, Warszawa - Zielona Góra 1999. Rozdział XVI pt. Karol Libelt czyli polska krytyka Hegla, ss. 181-193. W tekście tym zaprezentowano relacje między Libeltem a Heglem oraz jego krytykę Hegla na tle recepcji heglizmu w Polsce. Zaakcentowano podobieństwa między myślą Libelta a innymi filozofami polskimi tej epoki, m.in. projekt przyszłej filozofii narodowej.