Instytut Filozofii
Wydziału Humanistycznego

środa, październik 18, 2017
Rozmiar Tekstu

Florian Znaniecki (1882-1958)

Florian Znaniecki

Zapamiętany i uznany w szerokim świecie jako socjolog, był zarazem jednym z ciekawszych, choć zapoznanych, polskich filozofów pierwszej połowy XX w. Studia z filozofii i socjologii podjął w 1902 roku w Warszawie. Wkrótce musiał jednak opuścić mury uczelni, relegowany za udział w proteście przeciw ograniczaniu swobód akademickich. Rozpoczęło to burzliwy okres w jego życiu. Zanim został doktorem filozofii (studiując w Szwajcarii, Francji i w Polsce), zapisał w swej biografii m.in. takie epizody jak sfingowane samobójstwo, służba w Legii Cudzoziemskiej czy wędrówka z grupą cyrkowo-teatralną. Po powrocie do Polski podjął pracę nad własnym systemem filozoficznym. W tekstach takich jak Zagadnienie wartości w filozofii, Myśl i rzeczywistość czy Humanizm i poznanie zaprezentował podstawy spójnego, filozoficznego paradygmatu. Ukoronowanie tej pracy stała się książka Rzeczywistość kulturowa. Kolejne lata wypełnione były pracą socjologiczną. Współpraca z Williamem I. Thomasem pozwoliła mu zaistnieć na arenie światowej nauki. Następnie przez wiele lat budował fundamenty polskiej socjologii. Wybuch II wojny zmusił Znanieckiego do ostatecznego porzucenia ojczyzny. Informacja o niemieckiej agresji zastała go u wybrzeży Szkocji. Powracał właśnie ze Stanów Zjednoczonych, gdzie przebywał jako visiting professor w Columbia University. Pozostało mu udać się do Ameryki, gdzie – po krótkim pobycie w Nowym Jorku – przyjął stanowisko profesora w University of Illinois, Urbana-Champaign. Tam mieszkał i pracował do końca życia. Tam też opublikował ostatnie, wielkie dzieło swojego życia – Nauki o kulturze.

Florian Znaniecki

Pracownicy i doktoranci Instytutu Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego opublikowali następujące teksty nt. jego życia i twórczości:

2005:

Marcin Sieńko, Floriana Znanieckiego paradygmat kulturalistyczny, w: Propositiones : prace zebrane, red. Tomasz Mróz i M. Sieńko, Zielona Góra 2005, ss. 105-115. W artykule tym system filozoficzny stworzony przez Floriana Znanieckiego został przedstawiony jako przykład specyficznego stylu uprawiania filozofii. Paradygmat kulturalistyczny scharakteryzowano poprzez wskazanie typowych dla niego celów, przedmiotu oraz metod filozofowania.

2004:

Marcin Sieńko, Floriana Znanieckiego wizja filozofii, w: "Humanistyka i przyrodoznawstwo" nr 9 2004. Tekst prezentuje metafilozoficzne fundamenty filozofii Floriana Znanieckiego, w szczególności zasadę względności oraz metodę syntezy filozoficznej. Można go przeczytać tutaj: http://www.sienko.net.pl/znaniecki.html