Instytut Filozofii
Wydziału Humanistycznego

czwartek, kwiecień 27, 2017
Rozmiar Tekstu

Leon Chwistek (1884-1944)

Leon Chwistek

Leon Chwistek urodził się w 1884 roku w Krakowie. Studia rozpoczął w roku 1902 najpierw na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (gdzie uczył się przede wszystkim rysunku), później zaś na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie podjął studia matematyki i fizyki. W latach 1905-1914 Chwistek kształcił się głównie za granicą. Przebywał początkowo w Paryżu, później w Heidelbergu, Berlinie, Getyndze, Wiedniu i Wenecji. W okresie tym znalazł się w strefie wpływów najtęższych umysłów swoich czasów, takich jak D. Hilbert, E. Zermelo i H. Poincare. W 1906 r. Chwistek obronił rozprawę doktorską O aksjomatach, zaś habilitował się w 1928 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim pracą The theory of constructive types. Po habilitacji otrzymał katedrę logiki matematycznej na Uniwersytecie we Lwowie, gdzie zaczął się aktywnie angażować w sprawy społeczne. Po wybuchu II wojny światowej Chwistek uciekł przed wojskami niemieckimi na teren ZSRR i wiosną 1943 r. zatrzymał się w Tbilisi, gdzie był wykładowcą logiki i analizy matematycznej w Instytucie Matematyki Gruzińskiej Akademii Nauk. Na krótko przed śmiercią Chwistek przeniósł się do podmoskiewskiej miejscowości Barwisze. Zmarł w szpitalu w Moskwie w nocy z 20 na 21 sierpnia 1944 roku.

Leon Chwistek

Pracownicy i absolwenci Instytutu Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego opublikowali następujące teksty nt. jego życia i twórczości:

2009:

Stefan Konstańczak, Od formizmu do strefizmu. Ewolucja poglądów estetycznych Leona Chwistka, "Słupskie Studia Filozoficzne" 2009, nr 8, s. 13-30. Artykuł dotyczy prezentacji poglądów estetycznych Chwistka. Przedstawiono w nim ewolucję tych poglądów od powstania formacji artystycznej formistów aż po indywidualną próbę sformułowania własnego sposobu wypowiedzi artystycznej – strefizmu. Ewolucja ta została przedstawiona na tle toczących się w Polsce sporów o charakter wypowiedzi artystycznej i granice swobody twórczej.

2008:

Maciej Makarewicz, Granice sztuki jako granice rzeczywistości - propozycja Leona Chwistka, "ProLibris" 3/2008, ss. 121-124. Autor przedstawił związek między teorią wielości rzeczywistości Chwistka a jego refleksją nt. sztuki, wskazując na pluralistyczne rozumienie tej ostatniej (tekst można pobrać na dole strony).

1999:

Ryszard Palacz, Klasycy filozofii polskiej, Zielona Góra 1999. Rozdział XXVI pt. Leon Chwistek czyli o wielości rzeczywistości, ss. 299-314. Obierając jako punkt wyjścia złożoną relację Chwistka i Witkacego, Autor przedstawił negatywny stosunek Chwistka do uczniów Twardowskiego, jego biografię intelektualną, postępowe poglądy społeczne i ściśle naukowe osiągnięcia w dziedzinie logiki matematycznej. Nie pominięto także jego zainteresowania psychologią i estetyką.